เปลี่ยน 'เลนส์แก้วตาเทียม' ใหม่, เลนส์แก้วตาเสื่อม กับต้อกระจก

เลือก 'ชนิดนิ่ม' หรือ 'แข็ง' ดี?

โรคต้อกระจกเป็นความเสื่อมที่เกิดขึ้นตามวัย ทำให้ผู้ป่วยมีอาการตามืดมัว ฝ้าฟาง มักพบในผู้สูงอายุตั้งแต่ 60 ปีขึ้นไป ใน แต่ละปีมีผู้ป่วยจำนวนมากได้รับการรักษาด้วยการผ่าตัด และใส่ “เลนส์แก้วตาเทียม” ซึ่งมีทั้งชนิดนิ่ม “พับได้” และชนิดแข็ง “พับไม่ได้”

ถามว่าแล้วจะเลือกแบบไหนดีล่ะ ? นพ. ฐาปนวงศ์ ตั้งอุไรวรรณ จักษุแพทย์ รพ.พระนั่ง เกล้า จ.นนทบุรี อธิบายว่า “เลนส์แก้วตาเทียม” มีอยู่ 2 ชนิด คือ 1.เลนส์ชนิดนิ่ม พับได้ ทำมาจาก “อะคริลิก” และ “ซิลิโคน” 2.เลนส์ชนิดแข็ง พับไม่ได้ ทำมาจากวัสดุพลาสติก ที่เรียกว่า “โพลีเมธิลเมธาไครเลท” หรือ “พีเอ็มเอ็มเอ” โดยเลนส์ทั้ง 2 ชนิดใช้ได้เหมือนกัน และเป็นมาตรฐานในการรักษาผู้ป่วย แต่ชนิดที่ 1 จะมีราคาแพงกว่าชนิดที่ 2 โดยเฉพาะ “ซิลิโคน” จะมีราคาแพงกว่า “อะคริลิก”

เลนส์ชนิดนิ่ม พับได้ เหมาะกับผู้ป่วยที่ได้รับการสลายต้อกระจกด้วยคลื่นความถี่สูงอัลตราซาวด์ หรือที่เรียกว่า “เฟโคอิมัลซิฟิเคชั่น” หรือ “เฟโค” โดย การเจาะขอบกระจกตาดำ และนำเครื่องมือเข้าไปดูดต้อกระจกออก จากนั้นใส่เลนส์แก้วตาเทียมชนิดพับได้เข้าไป ซึ่งมีขนาดประมาณ 5-6 มม. ผ่านแผลขนาดเล็กประมาณ 2.6-3.2 มม. เลนส์จะไปคลายตัวในดวงตาอยู่ในรูปร่างที่สมบูรณ์

เลนส์ชนิดแข็ง พับไม่ได้ เหมาะกับผู้ป่วยที่ได้รับการรักษาต้อกระจกแบบดั้งเดิม วิธีนี้จักษุแพทย์จะเปิดแผลขนาดใหญ่กว่า ประมาณ 8-10 มม. จากนั้นเจาะเลนส์ที่เป็นต้อกระจก และล้าง ออกให้หมด แล้วสอดเลนส์ชนิดแข็งขนาดประมาณ 5.5-6.5 มม. เข้าไป เย็บแผลปิด ซึ่งวิธีนี้ใช้เวลาประมาณ 30 นาที แต่ปัจจุบันมีเทคนิคผ่าตัดเปิดแผลให้เล็กลง เพื่อเอาต้อกระจกออกมา และใส่เลนส์ชนิดแข็งที่มีขนาดเล็กลง อย่างไรก็ตาม ในการผ่าตัดด้วยเฟโค ก็อาจจะใช้เลนส์ชนิดแข็งขนาด เล็กได้ แต่ต้องขยายแผลกว้างขึ้นจากเดิมเล็กน้อย และบางครั้งต้องเย็บแผลด้วย

ทั้งนี้การใช้ “เลนส์ชนิดนิ่ม” หรือ “เลนส์ชนิดแข็ง” ในระยะยาวไม่ได้แตกต่างกันมาก เพียงแต่เลนส์ชนิดนิ่มแผลเล็กกว่า คนไข้จะฟื้นตัวได้เร็วกว่า ในขณะที่เลนส์ชนิดแข็งต้องเปิดแผลใหญ่กว่า

ดังนั้นการเลือกชนิดของเลนส์แก้วตาเทียมขึ้นอยู่กับหลายปัจจัยด้วยกัน ไม่ว่าจะเป็นค่าใช้จ่าย และระบบประกันสุขภาพ ถ้าคนไข้ต้องการเลนส์ชนิดนิ่ม พับได้ ทั้งหมด ค่าใช้จ่ายก็ต้องสูงขึ้น ดังนั้นถ้าคนไข้เบิกไม่ได้ รพ.ก็จะเซฟค่าใช้จ่ายตรงนี้

แต่ถ้าคนไข้เบิกได้ จ่ายเงินเอง หรือเป็นความต้องการของคนไข้ก็จะใช้เลนส์ชนิดนิ่มที่มีราคาสูงกว่า แต่ไม่ว่าจะเป็นเลนส์ชนิดนิ่มหรือแข็ง ขอย้ำว่า เป็นเลนส์ที่ได้มาตรฐานเหมือนกัน จะแตกต่างกันก็ตรงที่ราคา ค่าใช้จ่ายในการผ่าตัด และแผลในการผ่าตัดที่มีขนาดเล็ก ขนาดใหญ่ต่างกันเท่านั้น

ภายหลังจากที่คนไข้ได้รับการผ่าตัดรักษาด้วยการใส่เลนส์แก้วตาเทียมแล้ว ไม่ว่าชนิดใด ก็ต้องหยอดยาเพื่อป้องกันการอักเสบประมาณ 1 เดือน และต้องรักษาความสะอาด ไม่ให้มีการกระทบกระเทือนที่บริเวณศีรษะ และปฏิบัติตามคำแนะนำของจักษุแพทย์และทีมงานอย่างเคร่งครัด.